Ky shkrim është lexuar nga unë në takimin me bashkatdhetarë i organizuar më 17 mars 2018, nga Shoqata e “Komunitetit Shqiptar” për të prezantuar Kandidatët shqiptarë në zgjedhjet kantonale në Gjenevë.

Une jam Edon Duraku, 32 vjeç.  Kam lindur në fshatin Krusha e Madhë, në komunën e Rahovecit. Familja ime ka emigruar në Zvicër në vitin 1990, me gjithë valën e dytë të emigrantëve që largoheshin nga varfëria dhe regjimit kriminal të Millosheviqit. Kam kryer të gjitha shkollimet në Gjenevë dhe në vitin 2001 kam fituar kombësinë zvicerane. Në vitin 2009, kam marrë një diplomë në shkencave kompjuterike, një punë që më vonë e kam kryer për 5 vite. Në vitin 2015, jetova në Kosovë për një vit, dhe u ktheva për të studiar historine ekonomike në univesititen e Gjeneves.

Tani duhet t’ju tregoj se përse unë jam këtu, e teksa flas, një demonstratë e madhe për të drejtat e banimit po mbahet në qytet. Jam këtu sepse shoqata e “Komuniteti shqiptar ” më ka ftuar për të paraqitur kandidatët shqiptarë në « Grand Conseil », por edhe për t’ju treguar menyrat se si të votohet. Dëshiroj të falënderoj komunitetin shqiptar për këtë ftesë dhe përpjekjet që ofron për të ndihmuar e mbeshtetur shqiptarët në Gjenevë.

Megjithatë, unë dua të qartësoj pikat themelore për këtë takim. Unë nuk mendoj se komuniteti ka nevojë për një ngjarje si ky për të treguar se si të votoni. Besoj se shqiptarët janë të integruar tani pasi kanë kaluar një kohë të gjatë në Gjenevë e ne Zvicër. Unë besoj se sot Shqiptarët janë të gatshëm të dalin jashtë formës për të diskutuar më thelbësisht temat politke. Por ne nuk e bëjmë mjaftueshëm, ndoshta nuk ndihemi gati, kemi frikë të bëjmë keq, ndoshta po jetojmë në një kompleks inferioriteti ose kemi frikë të shtyhem njëri-tjetrin dhe se ne si shqiptarë mendojmë se duhet të jemi të bashkuar dhe t’a ndihmojmë njëri-tjetrin.

Kam ardhur këtu për të të treguar diçka që ndoshta ju pengon. Dua t’ju them qe të mos votoni për mua sepse jam shqiptar. Mos votoni këtu për askënd vetëm sepse ai është shqiptar. Unë mendoj se shqiptaret duhet të dalin jashtë kësaj logjikës dhe unë do t’ju tregoj arsyen përse.

Pse jam këtu sot ? A nuk është një paradoks ? Unë ju them të mos votoni për mua sepse  jam shqiptar, ndërsa flas këtu shqip me ju. E kuptoj që mund të mendoni se një shqiptar në « Grand Conseil » mund të mbrojë interesat e komunitetit tonë. Dhe nëse mendojmë për këtë, kjo është sepse zakonisht është një përgjigje e politikave përjashtimore që Zvicra i zbaton. Ne jemi kaq të diskriminuar saqë shohim shpëtimin vetëm mes shqiptarëve. Për shembull, comparis.ch ne studimet e fundit ka shpallur se shqiptarët paguajnë sigurimin e makinave 60% deri 95% më shumë se Zviceranet. Së fundmi, Shqiptarët janë gjithashtu viktima të diskriminimit në punësim. Duhet thënë se në Zvicrën Romande mund ta konsiderojmë veten të lumtur sepse shqiptarët janë diskriminuar vetëm 24% më shumë se zviceranët, ndërsa kjo shifër është rreth 59% në Zvicrën gjermane. Së fundmi, numri i të rinjve të papunë shqiptarë është pothuajse trefish më i lartë se numri i te papunëve zvicerianë.

Mendoj se kjo shpjegon arsyen përse jemi këtu sot. Kjo shpjegon përse shoqata “komuniteti shqiptar” është i rëndësishëm dhe gjithashtu shpjegon përse shoqata e studentëve shqiptarë dhe shumë shoqata të tjera shqiptare në kanton, kanë një rëndësi të madhe.

Unë jam i bindur se « Ensemble à Gauche » dhe Partia Socialiste përfaqësojnë këtu interesat më të mira të shqiptarëve. Më 15 prill ne zgjedhim Parlamentin dhe Ekzekutivin e Gjenevës për 5 vite. Prandaj është një çështje e udhëheqjes së politikës së Gjenevës për 5 vite. Këto zgjedhje janë me rëndësi të jashtëzakonshme. Për disa vite, e djathta ka pushtuar politikën e Gjenevës. Dhe ne e shohim rezultatin e këtyre politikave shtrënguese sot. Mund të shihet në Gjeneve se numri i milionerëve është rritur, megjithatë fuqia bleresve e një mase të klasës së mesme stagnon madje zvogëlohet. E djathta nuk ka të bëjë me klasën e mesme ose klasën popullore në të cilën shqiptarët janë kryesisht pjesë. E djathta vazhdon sot politikën e saj të avantazheve tatimore të kompanive në dëm të popullsisë. E megjithatë kemi kandidatë shqiptarë që përfaqësojnë këtë të djathtë. Mund t’ju them këtu, nuk do të votoja vetëm për shkak se janë shqiptarë, “sepse ky është i yni” siç e kemi zakon të themi. Prandaj unë gjithashtu ju kërkoj të mos votoni për mua nëse nuk përfaqësoj interesat e juaja. Ju duhet të votoni për listën cila do të përfaqësojë më mirë interesat tuaja dhe atë të shqiptarëve në Gjenevë.

Shqiptarët kanë një histori të gjatë në lidhje me emigrimin. Më parë përmenda valën e dytë të emigrantëve shqiptarë, por ndoshta e dini që emigrantët e parë shqiptarë arritën në Zvicër në vitet 60’. Në të vërtetë, më tepër ishin kompanitë zvicerane që shkuan për të gjetur më së shumti njerëz të varfër ne Jugosllavi. Ndonjëherë jam i habitur sesi shqiptarët harrojnë historinë kaq shpejt. Ne jemi një komb i emigrantëve dhe ne harrojmë emigrantët ku janë sot. Disa shqiptarë kanë jetuar në Gjenevë për disa vite fshehurazi, të tjerë ende arrijnë të marrin një rregularizim në një mënyrë apo tjetër, disa arrijnë të martohen me një të njohur vetëm për të fituar letrat. Këto histori janë të rrënjosura në një tragjedi të thellë për shqiptarët. Të gjithë i njohim këto histori. Sot Shqiptaret ende lënë familjet e tyre për të punuar në Zvicër. Në këtë çështje, projekti Papyrus është vetëm nje iluzion, ajo ofron pajisjen e letrave e një pjesë të vogël të popullsisë emigrante në Gjenevë. Ajo nuk lejon fitimin e bashkimit familjar dhe mendoni që njerëzit të cilët janë vetëm duhet të jetojnë dhe punojnë 10 vite në Gjenevë për të qenë të pajisur me letra. Kjo është absolutisht e pamundur dhe e pamjaftueshme. Me « Ensemble à gauche », ne jemi për ndërprerjen e menjëhershme të përjashtimeve të njerëzve në një situatë të parregullt në Gjenevë. Në veçanti, zbatimi i marrëveshjeve të Dublinit të përdorura nga Pierre Maudet për t’i perjashtuar sistematikisht refugjatët. Duhet t’ju kujtoj se Pierre Maudet është PLR dhe PLR është në listën e përbashkët me PDC, në të cilen janë dy kandidat shqiptar. Me Ensemble à gauche, ne jemi për pajisjen e pakushtëzuar me letra të refugjatëve në Zvicër. Por ne jemi ende larg këtyre manovrave, sepse sot ne jemi gjithmonë të diktuar nga politikat e krahut të djathtë.

Pastaj sigurisht, çështja e emigrantëve është më globale. Le të kujtojmë se gjatë 2015 dhe 2016, më shumë se 100,000 shqiptarë u larguan nga Kosova. Shumica ishin të rinj dhe kishin perspektivë për të ardhmen. Gjithashtu për këto arsye u bëra aktivist në Lëvizjen Vetëvendosje. Angazhimi im politik nuk mund të jetë vetëm në Gjenevë dhe Zvicër. Ne jetojmë në një botë të globalizuar dhe vështirësitë e një vendi reflektohen në një vend tjetër. Kosova gjithashtu vuan nga politikat e së djathtas neoliberale evropiane. Këto politika kanë de-indusrializuar vendin, kanë shkatërruar të gjitha format e solidaritetit që ekzistonin në Kosovë dhe shkatërruan të gjitha shërbimet publike duke imponuar vlerat meritokratike, individualiste, liberale dhe konkurruese se lire. Ky është realiteti i dhunshëm i neoliberalizmit me të cilin shqiptarët e Kosovës përballen sot, por edhe këtu në Zvicër e në Gjenevë.

Prandaj, e majta duhet të rindërtohet në Kosovë dhe në Shqipëri. Ju, qytetarë shqiptarë të Gjenevës duhet të jeni pjesë e këtij rindërtimi. Do të keni mundësi më 15 prill të ndryshoni politikën e Gjenevës për 5 vite. Dëshiroj këtu që t’ia zgjas doren Partisë Socialiste me të cilën ndajmë shumë nga idetë tona dhe veçanërisht për t’a përjashtuar të djathtën në shumicën parlamentare. Kjo është arsyeja përse, unë kërkoj nga ju që të votoni për të majtën : Për « Ensemble à Gauche », Partinë Socialiste por edhe të Gjelbrit dhe në fund të vendoset një shumicë e majtë në parlament, e cila do te jetë më dinjitoze , dhe më afër  shqetësimeve të shumicës së qytetarëve, për njerëzit më të dobët, më të pasigurtë dhe për ata që nuk i dëgjojmë sa duhet, dhe mes tyre jane Shqiptarët. Mos heshtni, shprehuni dhe votoni !

Ju faleminderit.

Edon Duraku.

Share This